مطرح ترین جشنوارات فیلم
هر ساله جشنواره های فیلم زیادی در سراسر دنیا با هدف نمایش و تجلیل از برترین های دنیای سینما برگزار می شوند. این جشنواره ها معمولا چند روز طول می كشند و در طی آن فیلم های شرکت کننده اکران می شوند. فیلم های حاضر در این جشنواره ها به تفکیکی که برگزار کننده جشنواره اعلام کرده در بخش های مختلفی دسته بندی می شوند. به طور کلی جشنواره ها شامل یک بخش اصلی، فیلم های کوتاه، فیلم های مستند، فیلم اولی ها و گاهی بخشی خارج از رقابت اصلی را شامل می شوند. برگزیدگان این رویدادها معمولا از طریق هیات داوران که از بزرگان سینما هستند و یا منتقدان مطرح این عرصه و گاهی تماشاگران انتخاب می شوند.
جشنواره فيلم اسكار :
آکادمی اسکار که یکی از موثرترین و مهم ترین مراسمهای اهدای جوایز سینمایی در جهان است. مراسم اسکار برای نخستین بار در سال ۱۹۲۹ در هتل روزولت در هالیوود، کالیفرنیا برگزار شد. این مراسم یکی از پرحاشیه ترین مراسم های سینمایی در سال به شمار می آید. به گونه ای که بعد از اعلام منتخبان آکادمی، نقد هاي زيادي بر آنها وارد می شود.
مراسم اسکار یکی از شاخصترین مراسمهای اهدای جوایز در جهان است و هر ساله در بیش از ۱۰۰ کشور جهان بهصورت زنده پخش میشود.
جایزه اسکار یکی از نه جایزه از جوایز آکادمی Academy Award است. جوایز آکادمی در بخش رسانه به عنوان قدیمیترین مراسم اهدای جوایز به شمار رفته و جوایزی نظیر جایزه گرمی (برای موسیقی)، جایزه امی (برای تلویزیون) و جایزه تونی (برای تئاتر) پس از آن شکل گرفتند.
مجسمه اسکار
مجسمه اسکار که توسط سدریک گیبونز رئیس قسمت طراحی موسسه MGM یا کمپانی مترو گلدوین مایر طراحی شده، شوالیه برهنه ای را نشان می دهد که شمشیری را روی یک حلقه فیلم نگاه داشته است. این حلقه فیلم پنج پره دارد که نشانه پنج صنف اصلی مورد نظر آکادمی (تهیه کنندگان، کارگردانان، بازیگران، تکنیسینها و نویسندگان) است
فستيوال فيلم كن (كن،فرانسه ) :
«کن» را می توان معتبرترین فستیوال فیلم دنیا نامید که هر ساله برترین فیلمسازان سراسر دنیا را به شوق گرفتن «نخل طلا» به فرانسه می کشاند.
تاریخچه این فستیوال به سپتامبر 1946 برمی گردد؛ زمانی که وزیر فرهنگ فرانسه پیشنهاد برگزاری یک جشنواره در رقابت با جشنواره ونیز را مطرح کرد. چند سال بعد هر دو کشور توافق کردند که هرکدام فستیوال خود را به صورت جداگانه و در فصل بهار برگزار کنند.
گفتنی است که این فستیوال زیاد ارتباط خوبی با آکادمی اسکار ندارد و معمولا برندگان اسکار تحت تاثیر کن نیستند.
حضور در این فستیوال برای عموم آزاد نیست و تنها مطبوعات و رسانه ها با مدرک رسمی می توانند در آن حضور داشته باشند البته بلیت تماشای فیلم ها برای ساکنان کن موجود است.
جشنواره کن، بخش های مختلف و جوایز متفاوتی دارد که مهمترین آنها «نخل طلا»، «جایزه بزرگ» و «جایزه هیات داوران» هستند.
جشنواره فيلم ونيز (ونيز، ايتاليا ):
تا چندی پیش، ونیز با کن در رقابت بود تا عنوان برترین و معتبرترین فستیوال اروپا را به خود اختصاص دهد اما فستیوال تورنتو با زرق و برق هالیوودی اش تمام توجه ها را به خودش جلب مي كند تا ونیز را در حاشیه قرار دهد. با این حال ونیز هنوز هم از مهم ترین جشنواره های فیلم اروپا است.
«ونیز»، قدیمی ترین فستیوال فیلم دنیا است. این فستیوال اولین بار در 6 آگوست 1932 برگزار شد. دهه 1930 دوران طلایی فیلم و سینما در ایتالیا بود و مردم و دولتمردان توجه ویژه ای به صنعت فیلمسازی داشتند. در اولین دوره این جشنواره، هیچ جایزه ای اعطا نشد و تنها نام فیلم برتر که فیلمی فرانسوی بود اعلام شد. اکنون نزدیک به یک قرن از قدمت جشنواره ونیز می گذرد و تنها در دوران جنگ جهانی دوم برگزار نشده است.
جایزه اصلی این جشنواره، شیر طلایی است که به بهترین و منتخب ترين فیلم اهدا می شود، شیر نقره ای که به بهترین کارگردان می رسد و جام های ولپی که برای بهترین بازیگران هستند.
جشنواره فيلم ساندنس (پارک سيتي ، يوتا ، آمريكا ) :
«ساندنس»، یکی از مهمترین جشنواره های فیلم در آمریکا است. این جشنواره در اواخر ژانویه و اوایل فوریه برگزار می شود. مخاطب های این جشنواره، علاقمندان به فیلم، کارگردان ها، خبرنگاران و البته علاقمندان به اسکی هستند که در آن فصل از سال در پارک سیتی حضور دارند.
تاریخچه این فستیوال به آگوست 1978 برمی گردد. ریاست آن را «رابرت ردفورد» با همکاری فرماندار وقت ایالت یوتا بر عهده داشتند. اسم آن در ابتدا فستیوال فیلم امریکا (US Film Festival) بود اما با الهام از نام «ساندنس کید» که کاراکتر فیلم «بوچ کسیدی و ساندنس کید» با بازی «ردفورد» بود به جشنواره فیلم ساندنس تغییر کرد.
هم اکنون این جشنواره بیشتر جایی برای نمایش فیلم های کم بودجه و دور از حلقه هالیوود است و جایزه اصلی آن، جایزه ویژه هیات داوران است که به فیلم برگزیده اهدا می شود.
جشنواره فيلم برلين (برلين ، المان ):
از سال 1951 در برلین غربی شروع به کار کرد. نخستين فیلمی که در این جشنواره نمایش داده شد؛ «ربکا» اثر «آلفرد هیچکاک» بود.
اگرچه این فستیوال 10 روزه در سرمای زمستان برلین برگزار می شود، از پرمخاطب ترین فستیوال های بین المللی است.
خرس، نماد برلین است. به برگزیدگان این جشنواره جایزه خرس طلایی و خرس نقره ای اهدا می شود. بین سال های 1952 تا 1955، جایزه اصلی را به برگزیده مردمی اهدا می کردند اما پس از آن هیات داوران بین المللی برای تعیین برنده در نظر گرفته شد. رئیس این جشنواره از سال ۲۰۰۱ تا به حال «دیتر کاسلیک» است.
این فستیوال در بخش های: مسابقه، پانوراما، فُروم، نسل، پرسپکتیو کینو آلمان، برلیناله کوتاه و چشماندازی به گذشته با حدود ۴۰۰ فیلم برگزار می شود.
همچنین در این جشنواره بخشی برای استعدادهای جوان فیلمسازی در نظر گرفته شده است؛ به این صورت که دانشجویان فیلمسازی و افراد فعال در این حوزه می توانند در طول جشنواره از ورک شاپ های آن که معمولا افراد نامدار در آن حضور دارند استفاده کنند و همزمان با فیلمسازان بزرگ دیدن کنند.
جشنواره بين المللي فيلم تورنتو (تورنتو ، كانادا):
این جشنواره از سال 1976 با مدیریت «بیل مارشال»، فیلمساز اسکاتلندی-کانادایی شروع به کار کرد. در ابتدا اسم آن، «جشنواره جشنواره ها» بود و سال 1994 به جشنواره بین المللی فیلم تورنتو تغییر نام داد. سال 1998 نشریه «ورایتی»، از لحاظ کیفیت و حضور ستاره ها و سطح برگزاری، عنوان معتبرترین جشنواره بعد از «کن» را به آن اختصاص داد.
این جشنواره، از 5 تا 15 سپتامبر برگزار می شود؛ در این 10 روز، حدود 300 تا 400 فیلم در سینماهای تورنتو نمایش داده می شود و تماشای آن برای عموم آزاد است.
فستیوال تورنتو یک فستیوال غیررقابتی است و در پایان به رای مردم فیلم برگزیده مشخص می شود. نام جایزه اصلی آن «جایزه انتخاب مردم» است.
از لحاظ نزدیکی به اکادمی اسکار می توان گفت که این جشنواره رفیق صمیمی اسکار است و آکادمی اسکار توجه ویژه ای به فیلم برگزیده تورنتو دارد.
جشنواره فيلم تربيكا(منهتن ، أمريكا ):
«تریبکا» نام محله ای در منتهن است که در 11 سپتامبر مورد حمله قرار گرفت. سال 2002 «رابرت دنیرو» و «جین روزنتال» جشنواره ای با نام «تریبکا» برای همدردی با کشته شدگان این حادثه و همچنین بر سر کار ماندن نیویورک به عنوان قطب فیلمسازی، به راه انداختند. در این جشنواره فیلمسازان مستقل در بخش های مختلف مثل فیلم های بلند، کوتا و مستند به رقابت مي كنند . در کنار آن، اکران فیلم های خارج از مسابقه، کنسرت های موسیقی، استندآپ کمدی، فستیوال های خانوادگی و ورزشی در جریان هستند.
در ابتدای کار این جشنواره با شرکت بیش از 1300 داوطلب و 150هزار نفر از مردم علاقمند برگزار شد. اما اکنون سالانه بیش از 300 هزار نفر را از سراسر دنیا به این شهر می کشاند.
در پایان از برگزیدگان این جشنواره با اهدای دیپلم افتخار و تندیس های بلورین و ستاره نشان تجلیل می شود.
جشنواره فيلم لندن ( لندن ، بريتانيا ):
این فستیوال به صورت سالانه در نیمه دوم ماه اکتبر با همکاری انستیتو فیلم لندن در بریتانیا برگزار می شود. در این فستیوال بیش از 300 فیلم کوتاه، بلند و مستند شرکت داده می شوند. این فستیوال در نظر دارد تا فیلم های نام آشنای «کن» و «ونیز» را در خود جای دهد. بعضی نشریه های بریتانیایی از این جشنواره با عنوان فرصتی برای دیدن فیلم هایی که معمولا در برتانیا اکران نمی شوند یاد می کنند.
فستیوال فیلم لندن، از سال 1953 برگزار می شود. ایده اول برپایی این جشنواره را «دیلیز پاول» از نشریه «ساندی تایمز» مطرح کرد و بر این باور بود که وقتی «کن» و «ونیز» فستیوال های فیلم مربوط به خودشان را دارند؛ لندن هم می تواند میزبان فیلمسازهای بزرگ سراسر دنیا باشد.
در این جشنواره علاوه بر آثار فیلمسازهای بزرگ و فیلم های مطرح مرمت شده، از ایده های نوی فیلمسازهای تازه کار هم استقبال می شود.
گلدن گلوب
عموما بر توفيق فيلمهاي منتخب در مراسم اسكار تاثير بسياري ميگذارد كسب اين جايزه در بسياري از موارد به كسب اسكار منتهي ميشود.
جايزه گلدن گلوب ( Golden Globe Award)
نام مجموعه جوايزي است که هرساله در ايالات متحده آمريکا توسط اتحاديه مطبوعات خارجي هاليوود به بهترين توليدات سينمايي و تلويزيوني اهدا ميگردد.
اين جايزه براي اولين بار در سال 1944 به فيلمهاي توليدي و محصولات تلويزيوني تعلق گرفت.
مهمترين جايزه آکادمي با نام «بهترين فيلم» يکي از مهمترين رقابتهاي فيلمسازان محسوب ميشود. همچنين جايزه «يک عمر فعاليت هنري» يکي از مهمترين جوايز گلدن گلوب است که هرسال به يکي از بزرگان عرصه سينما و تلويزيون آمريکا داده ميشود.
اين مراسم كه پرفروغترين مراسم سينمايي جهان به شمار ميآيد و توسط آكادمي علوم و هنرهاي تصاوير متحرک آمريكا اعطا ميشود به نوعي معروفترين جايزه سينمايي جهان است.
جوایز گلدن گلوب:
جایزه گلدن گلوب نام مجموعه جوایزی است که هرساله در ایالات متحده آمریکا توسط ۹۳ عضو انجمن مطبوعات خارجی هالیوود به بهترین تولیدات سینمایی و تلویزیونی، هم داخلی و هم خارجی اهدا می شود. این مراسم اولين بار در سال ۱۹۴۴برگزار شد و جوایزی به فیلمهای تولیدی و محصولات تلویزیونی تعلق گرفت.
جشنواره فيلم فجر
جشنواره بین المللی فیلم فجر یکی از مهمترین رویدادهای فرهنگی ایران است که به صورت سالانه در نیمه بهمن ماه برگزار میشود؛ جشنوارهای که از سال ۱۳۶۱ و به یاد بهمن ماه ۱۳۵۷ (سالروز پیروزی انقلاب اسلامی) به صورت مستمر برگزار شده است و در بهمن ماه ۱۳۹۷ نیز دوره سی و هفتم آن برگزار خواهد شد.
مجری برگزاری این جشنواره بنیاد سینمایی فارابی است که آن را زیر نظر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار میکند.
تاریخچه جشنواره
پیش از انقلاب اسلامی جشنواره بین المللی فیلم تهران با حمایت دفتر مخصوص فرح پهلوی همسر آخرین شاه ایران برگزار میشد که پس از انقلاب جشنواره بین المللی فیلم فجر جایگزین آن شد.
حسین وخشوری اولین دبیر جشنواره بین المللی فیلم فجر بود که در تاریخ ۱۲ تا ۲۲ بهمن سال ۱۳۶۱ برگزار شد. در اخر بايد گفته شود كه این جشنواره از سال ۱۳۶۱ تا ۱۳۷۴ تنها به تولیدات سالانه سینمای ایران میپرداخت، اما از سال ۱۳۷۴ این جشنواره به صورت بین المللی برگزار میشود و در بخش بین الملل به بررسی فیلمهایی از سینمای جهان تأکید دارد.
جوايز فيلم فجر:
سیمرغ بلورین نام جایزه ویژه این جشنواره است که در بخشهای رقابتی جشنواره شرکت کنندگان برای تصاحب آن با یکدیگر به رقابت میپردازند.
در کنار سیمرغ بلورین، دیپلم افتخار و لوح زرین نیز از دیگر جوایز این جشنواره است که شرکت کنندگان میتوانند برنده آن باشند. اگرچه این جشنواره در سالهای گذشته تنها در بخش فیلمهای بلند برگزار شد، اما چند سالی است که بخشهای دیگری نظیر فیلم کوتاه، مستند و مسابقه مواد تبلیغاتی نیز به آن نيز اضافه شده است.
جشنواره عمار:
جشنواره مردمی فیلم عماریک جشنواره سینمایی ایرانی است. اولین دوره این جشنواره در سال ۸۹ و در سالگرد حماسه نهم دی ماه برگزار شد و حدود بیست اثر، همزمان در۳۰ نقطه از کشور اکران شدند.
شکل و شمایل غیر متعارف اولین دوره جشنوارهی عمار در ساختار سینمایی کشور، توجهات بیشتری را به سوی خود جلب کرد.
در حالی که تصور می شد این جشنواره هرگز ادامه نیابد در دی ماه سال 90، فراخوان دومین دوره جشنواره در پنج محور (تاریخ انقلاب، جنگ نرم، اعتراضات هشتاد و هشت، نقد درونگفتمانی و بیداری اسلامی) منتشر شد.
به رغم بی توجهی بسیاری از رسانههای جمعی، استقبال مردمی از این دوره جشنواره افزایش یافته و سیصد و بیست اثر ارسالی هنرمندان و فیلمسازان به جشنواره دوم عمار در سیصد نقطه از کشور اکران شد.
سومین دوره این جشنواره نیز سال 91 برگزار شد و نهصد اثر رسیده به جشنواره در حالی با هم رقابت کردند که تعداد نقاط اکران نیز از سیصد به 900 نقطه افزایش یافته بود. استقبال وصف ناپذیر چه در حوزه تولید و چه در حوزه اکران برگزارکنندگان جشنواره را مصمم تر می کرد.
چهارمین جشنواره در سال 92 برگزار شد. حضور فیلمسازان حرفهای و جوان در آن نشان داد که این جشنواره محفلی برای نمایش آثار جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی و بروز استعدادهای جوان آن است.
علاوه بر اين، اضافه شدن بخش بینالملل باعث شد تا بسیاری از فیلم سازان مستقل که فریاد بیداری آنها شنیده نمیشد در این جشنواره شرکت كنند. 1700 اثر داخلی و 500 اثر بین الملل در این دوره از جشنواره شرکت نمودند. تعداد اکران های همزمان در همه استان های کشور و به بیش از 2500 اکران رسید. در حالی که در بسیاری از مکان های کشور اکران ها در طول سال تداوم داشت.
اکران مردمی نمایش آثار سینمای انقلاب است است با پشتوانههای مردمی. با توجه به هویت مردمی آن در هر مکانی اتفاق می افتد (مسجد، مدرسه، پارک، حوزه علمیه، منازل، پایگاه بسیج، سالن های نمایش و…) و با هر وسیله نمایشی (ویدئو پروژکتور، تلویزیون، کامپیوتر و…). فیلمهایی مناسب اکران برای همه سنین و برای همه اقشار وجود دارد.
اکران فیلمهای جشنواره عمار برای همه امکان پذیر است و هر فردی می تواند اکران کننده فیلمهای عمار شود
موضوعات:
همه آثاری که دارای رویکرد همسو با مبانی انقلاب اسلامی باشند در موضوعات اصلی و مورد نیاز جامعه میتوانند در بخش رقابتی شرکت کنند، ولی موضوعات ذیل به عنوان اولویتهای محتوایی جشنواره، پیشنهاد میشوند.
جشن حافظ
جشن حافظ یک جشن اعطای جوایز سالانه در بخش خصوصی است که با تقدیر از دستاورد های سینمایی و تلویزیونی در سینما و تلویزیون ایران برپا می شود. اولین دوره جوایز حافظ، در سال ۱۳۷۶، توسط مجله دنیای تصویر برگزار شد و همین دلیل باعث شد که این مراسم به عنوان جایزه دنیای تصویر نیز شناخته شود. این تنها مراسم غیردولتی در میان جشنوارهها و جوایز سینمایی است که در ایران برگزار میشود. این جایزه به دلیل دارا بودن جوایز سینمایی و تلویزیونی، گلدن گلوب ایرانی محسوب میشود. مهران مدیری و اصغر فرهادی رکوردداران دریافت تندیس حافظ این جشنواره هستند .
علی معلم، بنیانگذار و سردبیر قبلی دنیای تصویر، این جایزه را در اواسط دهه ۷۰ هنگامی که سینمای ایران تحت تسلط دولت سنگین بود، ایجاد کرد. او با دیدن حضور و موفقیت سینمای ایران در جشنوارههای بینالمللی فیلم، برای ایجاد احترام از فیلمسازان بدون ملاحظات سیاسی و همچنین ایجاد ارتباط بین ستارگان فیلم و مردم، به ایجاد یک جایزه فیلم مستقل فکر کرد. نخستین دوره این مراسم در سال ۱۳۷۶ با عنوان «حافظ» که تأثیر گرفته از شاعر بزرگ ایرانی خواجه شمسُالدّینْ محمّدِ بن بهاءُالدّینْ محمّدْ حافظِ شیرازی برگزار شد. این جایزه یک تندیس نگارشی است که شبیه به فرم نوشتاری فارسی کلمه «حافظ» است. از سال ۱۳۹۵، شانزده مراسم جوایز حافظ در طی این سالها برگزار شدهاست.
دیباچه
از 1376 تا 1395 نوزده سال گذشته اما جشن دنياي تصوير که تنديس اش به نام و ياد هنرمند اصيل و يگانه ي ايران، خواجه حافظ شيراز، بنيان نهاده شد و همچون برخي جوايز نام حيوانات بر آن نيست (از قبيل خرس و شير و بز بالدار و ديگر موجودات بال دار و دم دار و سُم دار) این جشن امسال بیست و دو ساله مي شود، بگذريم از دو سالي که باد خشک و غبار ريز گرد زمانه نگذاشت چشم در چشم و دوش به دوش هم باشيم و همراه هم غزل خوان دفتر هنر شويم چه باک که در طريقت، رنجش خاطر خطاست. اکنون در آستانه ي برگزاري بیست و دومین جشن خرسنديم که آنچه بر تاريخ اين جشن رفته، حکايت غرورآفريني است که شاهدانش فهرست هنرمندان برگزيده ي اين جشن هستند. از آنان که روي در نقاب خاک کشيدند و از جوايز ريز و درشت اين سال ها تنها يک تنديس حافظ در خانه داشتند . گفتنی است که این روز ها جای بنیان گذار این جشن ( علی معلم ) بسیار خالی است .
و اما جشن دنياي تصوير ثمره ي توصيه ي زنده ياد علي حاتمي است به صاحب اين قلم. در سال هاي زندگي بابرکت اش هنگامي که حاتمي براي نخستين بار در جمعي به خاطر دلشدگان اش دعوت به تشويق شد در حال رفتن بر روي صحنه از دستپاچگي در حال افتادن از پلکان بود. بعد از اين مراسم علي به من گفت: «علي جان، هنرمند اين ملک سال هاست به جاي تشويق يا تحقير شده يا در زمانه درست از او يادي نشده، از اين رو آداب تحسين شدن و از پله ها بالا رفتن و سخن گفتن نمي داند، کاري کنيد که تشويق را ياد بگيريم». و اين بود که دنياي تصوير نه تنها در مقام نقد و نظر و تحليل و سخن سنجي و ذکر ايرادات، که در تشويق و تحسين و شادباش زنده هاي هنر پاي به راه شد تا امروز. پس اين مراسم به ياد علي حاتمي هم هست که خود غزل خوان حافظ بود و در کمال الملک اين شعر در پيش آگهي فيلم آمد که:
گر در سرت هواي وصال است حافظا/ بايد که خاک درگه هنر شوي.
جشن دنياي تصوير براي نخستين بار در مملکت هنرپرورمان علاوه بر تحسين دست اندرکاران هنر و فن سينما و تلويزيون، در ستايش از صاحبان قلم و نقادان و مورخان و نويسندگان و مترجمان هم به اندازه توان پا پيش گذاشت. در حالي که در اغلب جشن هاي سينمايي کمتر يادي از اين فرهيختگان مي شود.
جشن حافظ، به يقين تنها جشني است که با روي گشاده از چهره هاي جديد و هنرمندان نوآمده استقبال کرده است. در طي پانزده دوره ي جشن بسياري از تحسين شدگان از جمله جوانان مستعدي بودند که در طي اين سالها ، خود به ستون هاي استواري در حرفه شان تبديل شدند. بسياري از بازيگران مطرح اين سال ها نخستين جايزه ي خود را از اين مراسم دريافت کرده اند.
جشن دنياي تصوير هيچگاه به ديده حقارت به اندازه تصاوير ننگريسته، در اين سال ها که تلويزيون و شبکه نمايش خانگي مأمن و مأواي هنرمندان بسياري بوده که هنرشان را در چهارراه ارزان فروشان روزمرد نفروخته اند دنياي تصوير نيز دست اندرکاران مجموعه هاي تلويزيوني را که ارزش کارشان ماندگار بود، قدر دانسته است.
جشن حافظ يگانه مراسمي بوده که به ترانه در خدمت تصوير نگريسته و در اين سال ها چه بسيار خوانندگاني که نخست در اين جشن خواندند و ماندند از ماني رهنما و خشايار اعتمادي و مهران مديري و محمدرضا صادقي تا برگزيدگاني چون محسن چاووشي، رضا يزداني، عليرضا قرباني، همايون شجريان و شهرام ناظري.
جشن حافظ، يگانه مراسمي در ايران بوده که هيچگاه به کمدي و کمدين ها به ديده تحقير نگاه نکرده و پاسدار تلاش هنرمندانِ اصيلي بوده که امروز آوازه دارند و حضوري ملي و مردمي. از رضا عطاران و مهران مديري و رضا شفيعي جم و سيامک انصاري و بهنوش بختياري و پيمان قاسم خاني تا حميد لولايي و مريم اميرجلايي و اردلان شجاع کاوه و مهران رجبي و ريما رامين فر.
علی معلم
(زادهٔ ۱۹ آذر ۱۳۴۱ – درگذشتهٔ ۲۳ اسفند ۱۳۹۵) نویسنده، ناشر، منتقد، تهیهکننده، کارگردان، مجری تلویزیون و بازیگر ایرانی و سردبیر و مدیرمسئول ماهنامه دنیای تصویر بود.
زندگینامه
علی معلم فرزند آقا عبدالله معلم یکی از اهالی خاندان معلم در دامغان است. دوران کودکی و نوجوانیاش را در شهر دامغان گذراند و تحصیلات متوسطه را در تهران در رشتهٔ ریاضی- فیزیک دبیرستان سخن به پایان رساند. او فارغالتحصیل دانشکده صدا و سیما در رشته کارگردانی فیلم است و در مقطع فوقلیسانس در رشته پژوهش هنر (دانشگاه هنر) تحصیل کرد.سابقهٔ تدریس سینما در مراکز آموزش فیلمسازی و دانشکدههای سینمایی را داشت.
فعالیتها
علی معلم در هیئتهای داوری و انتخاب جشنوارهٔ بینالمللی فیلم فجر (هفت دوره)، جشنوارهٔ بینالمللی فیلم کشورهای غیرمتعهد (پیونگ یانگ)، جشنوارهٔ سینمای جوان، جشنوارهٔ فیلمهای دانشجویی، جشنوارهٔ فیلمهای خانوادگی، نخستین جشنوارهٔ فیلم و کیفیت، جشنوارهٔ فیلم جوان، جشنواره فیلم رویش و جشنواره بینالمللی فیلم شهر (دو دوره)، نخستین جشنوارهٔ فیلمهای ویدئویی تهران، جشنوارهٔ فیلم زنان (پروین اعتصامی) عضویت داشتهاست. وی همچنین سه دوره عضویت در هیئت انتخاب فیلم ایران برای آکادمی اسکار را بر عهده داشتهاست. او مجری، تهیهکننده و پایهگذار جشن سینمایی _تلویزیونی دنیای تصویر (تندیس حافظ) است که نخستین مراسم سینمایی بخش خصوصی در ایران میباشد.
علی معلم در روز ۲۳ اسفند ماه ۱۳۹۵ در سن ۵۴ سالگی به دلیل ایست قلبی در محل کارش درگذشت. پیکرش در تاریخ ۲۵ اسفند ماه ۱۳۹۵ پس از تشییع در خانه سینما در قطعه هنرمندان به خاک سپرده شد
روحش شاد و یادش گرامی
جشنواره بینالمللی فیلم رشد
نام جشنوارهای سینمایی است که هر سال توسط سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی و دفتر تأمین رسانههای آموزشی وزارت آموزش و پرورش برگزار میشود. این جشنواره با 58 سال سابقه و 50 دوره برگزاری، قدیمیترین جشنوارهٔ فیلم در ایران می باشد. محور اصلی جشنواره فیلم رشد به بررسی آثار علمی آموزشی با نگاه به امور درسی اختصاص دارد.
پیشینه
این جشنواره برای نخستین بار در سال ۱۳۴۲ با نام «جشنوارهٔ بینالمللی فیلمهای آموزنده» برگزار شد. شکل گیری این جشنواره با وقوع انقلاب ۱۳۵۷ برای چند سال متوقف شد. اولین دورهٔ این جشنواره پس از انقلاب که دورهٔ پانزدهم این رویداد بود، به مناسبت هفته معلم از ۱۲ اردیبهشت ۱۳۶۴ و به مدت یک هفته در موزه هنرهای معاصر تهران برگزار شد.
از دورهٔ بیستم نام این جشنواره به «جشنوارهٔ بینالمللی فیلمهای آموزش و تربیتی رشد» تغییر کرد و از دورهٔ بیست و پنجم علاوه بر تهران در مراکز استانها و شهرهای دیگر هم برگزار میشود.
جشن خانه سینما
این مراسم در روز ۲۱ شهریور مصادف با روز ملی سینما در ایران، به بهترینهای سینمای ایران تندیس خانهٔ سینما اهدا میشود.
جشن خانه سینما با هدف انتخاب فیلم برتر سال توسط خود هنرمندان سینما هر سال برگزار میگردد. بنیان داوری در این جشن این است که اعضای هر صنف، بهترینهای رشته خود را انتخاب کنند . شیوه داوری در نهایت هر صنف حداقل یازده نفر را به عنوان هیات داوران رشته خود معرفی کرده . داوران همه فیلمهای سال را که در سالن نمایش خانه سینما برای آنان به نمایش گذاشته میشود، تماشا میکنند و داوران هر صنف پنج فیلم را به عنوان نامزدهای رشته تخصصی خود معرفی میکنند. در مرحله بعد آنان از میان این پنج نامزد برنده نهایی را تعین میکنند. در برخی از سالها شیوههای اندک متفاوتی برای داوری استفاده شده. مثلاً در سال های اول و دوم هیات داوری ویژهای، از میان نامزدهای تعیین شده توسط هیات های داوری انجمنها فیلم نهایی را برمیگزید. در ششمین دوره جشن، برترینهای هر رشته را هیات داوری گستردهای مرکب از دو نماینده از هر صنف به اضافه یازده داور که دبیر جشن منصوب کرده بود، انتخاب میکرد. به هر رو فلسفه اصلی کار این است که برندگان نهایی، برگزیدگان دستاندرکاران رشتههای تخصصی سینمایی باشند و همه فیلمهای تولید شده سال، مورد داوری قرار بگیرند. به این ترتیب جشن خانه سینما جشنواره نیست، بلکه مراسمی است شبیه اسکار که برگزیدگان هنرمندان سینما را از میان تولیدات سینمایی سال معرفی میکند و به آنان جایزه می دهد و از این دیدگاه اعتبار خاص خود را دارد.
جشنواره بینالمللی فیلم مستند ایران
عموماً با نام جشنواره سینما حقیقت شناخته میشود، از سال ۱۳۸۶ توسط مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی سازمان سینمایی و سمعی بصری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی آغاز به کار کردهاست و آذر ماه هر سال در تهران برگزار میشود.
مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی سازمان امور سینمایی، جشنواره بینالمللی فیلم مستند ایران «سینماحقیقت» را آذرماه هر سال و با شعار «حقیقت بهترین راهنماست» که از فرمایشات حضرت علی(ع) است، در شهر تهران برپا میکند.
بازنمايی تاریخ و فرهنگ جامعهی ايرانی- اسلامی، ارزش گذاری بر هويت ملی مبتنی بر انگارههای دينی و ايرانی، تقويت سينمای مستند خلاق ايران، بيان نسبت سينمای مستند و توسعه ی پایدار، آشنايی فيلمسازان كشور با تحولات نوين سينمای مستند جهان، توجه به اهمیت اقتصاد سینمای مستند با تأکید بر رفع موانع تولید، توزیع و نمایش این آثار در عرصههای داخلی و خارجی، از اصول و اهداف این جشنواره است.
اولین دوره جشنواره بینالمللی سینماحقیقت در سال 1386 برگزار شد و طی همهی این سالها، سینماحقیقت به مهمترین رویداد سینمای مستند ایران و منطقه خاورمیانه بدل شده است.
